| print mail reageer verklein letters vergroot letters |
Statines, omstreden medicijnen
Alhoewel de populariteit van statines anders doet geloven, wordt het nut van statines niet door de gehele wetenschappelijke wereld onderschreven. Er bestaat een groep wetenschappers die zich heeft verenigd in de organisatie THINCS (The International Network of Cholesterol Skeptics) onder leiding van Uffe Ranvskov MD PhD, die zich zeer kritisch uitlaat over de werking en bijwerkingen van deze groep medicijnen. Hieronder een samenvatting van een persbericht wat zijn in augustus 2004 hebben laten uitgaan.
Zij beginnen hun persbericht met de stelling dat de onderzoeken waarop de gunstige werking van statines zou zijn vastgesteld niets bewijzen. Zij waarschuwen voor de grote financiële belangen die de farmaceutische industrie heeft bij een gunstige presentatie van onderzoeksresultaten. (Zoals bekend worden onderzoeken naar de effectiviteit van nieuwe medicijnen vaak gefinancierd door de farmaceutische industrie. Red.).
Verder wijzen de onderzoekers op de vele bijwerkingen van statines en het nut voor slechts een klein deel van de bevolking. Zo zouden statines voor ouderen, vrouwen, en mannen zonder hartziekte, geen nut hebben.
Ranskov en collega's stellen verder dat er vele bijwerkingen zijn die door het Amerikaans adviescollege gebagatelliseerd worden. Zij vonden in studies aanwijzingen voor een verhoogd risico op kanker, lever- en zenuwschade, gedragsveranderingen, vermindering van cognitieve- en geheugenfuncties.
De belangrijkste bijwerking waar zij op wijzen is die van spierschade, die in ernstige gevallen kan leiden tot nierschade. Op grond van deze bijwerking werd bijvoorbeeld het middel cerivastatine van de markt gehaald.
Een andere opmerkelijke bijwerking die zij noemen is de blokkerende werking van statines op de aanmaak van het co-enzym Q10. Deze stof is van belang bij een goede werking van de onder andere de hartspier. Aangetoond is dat langdurig gebruik van statines het Q10 gehalte in het bloed doet dalen. Dit wordt door de THINCS groep nadrukkelijk in verband gebracht met het ontstaan van hartfalen.
Voorts wijzen de onderzoekers erop dat de werking van statines wellicht meer toe te schrijven is aan het ontstekingsremmende effect ervan dan aan de verlaging van het cholesterolniveau. Een ontstekingsremmer helpt de vorming van zogenaamde arteriosclerotische plaques in de vaatwanden tegen te gaan: een belangrijke factor in het ontstaan van hart- en vaatproblemen.
De THINCS groep zet ook vraagtekens bij de schadelijkheid van cholesterol. Zij verwijzen naar de Farmingham studie, die liet zien dat bij ouderen een dalende cholesterolspiegel de kans op overlijden juist vergroot.
Tot zover de samenvatting van het standpunt van de THINCS groep. Fonds voor het Hart stelt een aantal zaken vast:
1. Binnen de wetenschappelijke wereld bestaan tegenstrijdige inzichten over het nut van statines.
2. Statines hebben aantoonbaar bijwerkingen, alhoewel niet voor iedereen in dezelfde mate.
3. Er bestaat nog onduidelijkheid over de lange termijneffecten van statines op de algehele gezondheid (buiten hart- en vaatziekten).
Op grond van deze vaststellingen is Fonds voor het Hart van mening dat voorzichtigheid in het gebruik van statines is geboden. Wij beschouwen statines niet als een eerste keus, maar als laatste middel om een onnatuurlijk hoog cholesterolgehalte te normaliseren. Want eerst en vooral kan intensief ingezet worden op verandering van leef- en voedingswijze. Niet iedereen is er voldoende van doordrongen dat hieruit een enorme gezondheidswinst valt te behalen, met name voor risicogroepen van hart- en vaatziekten. Een gezonde leef- en voedingswijze brengt het cholesterolgehalte naar beneden, verlaagt de bloeddruk, vermindert de kans op diabetes en heeft verder alleen maar positieve bijwerkingen. Men voelt zich energieker en vaak ook geestelijk fitter. Voor iedereen die het advies krijgt om statines te gaan slikken, is het de moeite waard om enkele maanden op een gezondere leef- en voedingswijze over te stappen. Daarna zouden de cholesterolwaarden van het bloed opnieuw gemeten kunnen worden, met als waarschijnlijke uitkomst dat statines niet meer nodig zijn. In het artikel 'Geen statines, wat dan wel?' vindt u voldoende aanknopingspunten om uw cholesterolgehalte gunstig te beïnvloeden. Mocht u begeleiding willen bij het omschakelen naar een andere leefstijl, dan kunt u overwegen zich te laten adviseren door bijvoorbeeld een (natuur)diëtist.